زمینه و هدف: ترس از هیجان های منفی نقش مهمی در تنظیم هیجان ناسازگار دارد و زمانی که چنین هیجان هایی تجربه می شوند افراد ممکن است درگیر اجتناب از هیجان شوند. بر این اساس مطالعه حاضر باهدف بررسی نقش سرگردانی ذهنی (Mind wandering) و سفر ذهنی در زمان (Mental time travel) در پیش بینی ترس از شادی (Fear of happiness) انجام شد. مواد و روش ها: این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری آن شامل کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی شهر بیرجند در سال تحصیلی 97-1396 بود. تعداد اعضای نمونه 500 نفر در نظر گرفته شد. برای انتخاب نمونه روش نمونه گیری خوشه ای بکار رفت. جمع آوری داده ها با استفاده از مقیاس ترس از شادی (Fear of Happiness Scale یا FHS)، پرسشنامه سرگردانی ذهنی (Mind-Wandering Questionnaire یا MWQ) و مقیاس سفر ذهنی در زمان (Mental Time Travel Scale یا MTTS) انجام شد. برای بررسی فرضیه های پژوهش از تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که بین سرگردانی ذهنی و ترس از شادی همبستگی مثبت و معنی دار وجود دارد. همچنین، بین سفر ذهنی در زمان (گذشته و آینده) و ترس از شادی رابطه منفی و معنی دار وجود دارد (01/0p<). ترس از شادی از طریق سرگردانی ذهنی، سفر ذهنی در زمان گذشته و سفر ذهنی در آینده پیش بینی می شود. به علاوه، سه مدل روی هم 19 درصد واریانس ترس از شادی را تبیین می کنند. نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان دهنده نقش سرگردانی ذهنی و سفر ذهنی در زمان (گذشته و آینده) در پیش بینی ترس از شادی است؛ بنابراین در نظر گرفتن نقش این متغیرهای پیش بین توسط متخصصان، درمانگران و برنامه ریزان به هنگام کار با دانشجویان و به طور خاص در مراکز مشاوره ای و درمانی ضروری به نظر می رسد.

مقدمه: مادران کودکان کم توان ذهنی دارای مشکلات روانشناختی بسیاری هستند و آموزش بهزیستی روانشناختی یکی از روش های آموزشی نسبتا جدید برای بهبود ویژگی های روانشناختی است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف تعیین تاثیر آموزش بهزیستی روانشناختی بر تحمل آشفتگی، سرگردانی ذهنی و افسردگی مادران کودکان کم توان ذهنی انجام شد. روش کار: این مطالعه نیمه تجربی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش مادران دانش آموزان کم توان ذهنی منطقه 15 شهر تهران در سال تحصیلی 99-1398 بودند که 30 مادر پس از بررسی ملاک های ورود به مطالعه با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و با روش تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل (15 مادر در هر گروه) تقسیم شدند. گروه آزمایش 10 جلسه 90 دقیقه ای (هفته ای دو جلسه) با روش بهزیستی روانشناختی آموزش دید و گروه کنترل آموزشی دریافت نکرد. داده ها با مقیاس تحمل آشفتگی Simons and Gaher و پرسشنامه های سرگردانی ذهنی Merazek و همکاران و افسردگی Beck و همکاران جمع آوری و با روش های خی دو، تی مستقل و تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرم افزار SPSS نسخه 19 تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان داد که گروه های آزمایش و کنترل در مرحله پیش آزمون از نظر تحمل آشفتگی، سرگردانی ذهنی و افسردگی تفاوت معنی داری نداشتند (05/0P>)، اما گروه ها در مرحله پس آزمون از نظر هر سه متغیر تفاوت معنی داری داشتند (05/0P<). به عبارت دیگر، آموزش بهزیستی روانشناختی باعث افزایش تحمل آشفتگی و کاهش سرگردانی ذهنی و افسردگی مادران کودکان کم توان ذهنی شد (001/0P<). نتیجه گیری: با توجه به تاثیر آموزش بهزیستی روانشناختی در بهبود ویژگی های روانشناختی در مادران کودکان کم توان ذهنی توصیه می شود که درمانگران و متخصصان سلامت از روش آموزش بهزیستی روانشناختی برای افزایش تحمل آشفتگی و کاهش سرگردانی ذهنی و افسردگی استفاده کنند.

زمینه و هدف: افسردگی اختلالی شایع در دوران نوجوانی است که پیامدهای شناختی و اجتماعی وسیعی به دنبال دارد؛ یکی از پیامدهای شناختی، سرگردانی ذهنی است که با تشدید افکار ناکارآمد، به فرد افسرده آسیب می زند. به این ترتیب این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان ذهن آگاهی نوجوان محور بر سرگردانی ذهنی و علایم افسردگی انجام شد. مواد و روش ها: : روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری بود. جامعه ی پژوهش نوجوانان دختر افسرده مراجعه کننده به مراکز روانشناختی شهر اصفهان در سال 1400 بودند. از جامعه مذکور، 30 دختر نوجوان افسرده با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به طور تصادفی به گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. آزمودنی ها به پرسشنامه افسردگی (BDI-II) و مقیاس سرگردانی ذهنی (MWS) در مراحل پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری پاسخ دادند. گروه آزمایش 8 جلسه ی 60 دقیقه ای درمان ذهن آگاهی نوجوان محور را دریافت کردند در حالی که گروه گواه مداخله ای را دریافت نکرد. داده ها با روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و با استفاده از نسخه ی 26 نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: : نتایج بیانگر این بود که بین نمرات افسردگی و سرگردانی ذهنی گروه ها در پس آزمون و پیگیری نسبت به پیش آزمون تفاوت معنادار وجود دارد. اثر متغیر بین گروهی مداخله نیز در کاهش افسردگی و سرگردانی ذهنی معنادار است. یعنی انجام درمان ذهن آگاهی نوجوان محور توانسته است نمرات افسردگی و سرگردانی ذهنی را نسبت به به گروه گواه کاهش دهند (01/0>p). نتیجه گیری: : بر اساس نتایج، درمان ذهن آگاهی نوجوان محور می تواند به عنوان یک گزینه مداخله ای موثر برای کمک به نوجوانان افسرده و کاهش سرگردانی ذهنی آنان مورد استفاده قرار گیرد.

پژوهش حاضر با هدف مقایسه درمان فراشناخت و تکنیک های آن (آموزش توجه، تمرکز مجدد توجه بر موقعیت) و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر ذهن سرگردان نوجوانان انجام گرفت. روش پژوهش آزمایشی و جامعه آماری 20837 نوجوان دختر در مدارس متوسطه دوم شهر کرج در سال تحصیلی 1397-1396 بودند. با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای 70 نفر که بر اساس ابزار اندازه گیری ذهن سرگردان مرازیک و همکاران (2013) دارای کمترین نمره در ذهن سرگردان بودند، انتخاب و بر اساس ملاک های پژوهش، به طور تصادفی در پنج گروه قرار گرفتند. درمان های فراشناخت، تکنیک آموزش توجه، تمرکز مجدد توجه بر موقعیت (محمدخانی، 1392) و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (باند، هیز، 2014) طی 10 جلسه 90 دقیقه ای، هفته ای یک بار در مورد گروه های آزمایش اجرا شد. داده ها با آزمون تحلیل کوواریانس یک راهه تک متغیری بررسی شد. نتایج نشان داد که هر چهار درمان بر کاهش میزان ذهن سرگردان نوجوانان موثر است و اثر بخشی درمان فراشناخت بیشتر از درمان های دیگر می باشد. این اثر بخشی در مرحله پیگیری 3 ماهه نیز پایدار بود.

مقدمه: پردازش هیجانی ضعیف و سرگردانی ذهنی دو عامل فراتشخیصی هستند که در سبب شناسی اضطراب امتحان دخالت دارند. رفتاردرمانی دیالکتیکی رویکرد جدیدی است که امکان استفاده از آن برای اضطراب امتحان در مدارس مورد بررسی قرار گرفته است. لذا، این پژوهش با هدف تعیین تاثیر رفتاردرمانی دیالکتیکی بر پردازش هیجانی و سرگردانی ذهنی در دانش‍ آموزان دختر مقطع متوسطه دارای اضطراب امتحان انجام شد. مواد و روش ها: جامعه آماری این پژوهش نیمه تجربی، دانش‍ آموزان دختر مقطع متوسطه شهر تبریز در سال تحصیلی 99-98 بودند. تعداد 30 دانش آموز که مطابق با نمره برش در پرسشنامه اضطراب امتحان Sarason تشخیص اضطراب امتحان را دریافت کرده بودند، با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ایچندمرحله ای و هدفمند انتخاب شدند و به صورت تصادفی ساده در گروه های مداخله و کنترل (15 نفر در هر گروه) جایگزین شدند. هر دو گروه پرسشنامه‍ های اضطراب امتحان Sarason (1975)، سرگردانی ذهنی Carriere و Seli(2013) و مقیاس پردازش هیجانی Baker و همکاران (2010) را به عنوان پیش‍ آزمون و پس‍ آزمون تکمیل کردند. هشت جلسه رفتاردرمانی دیالکتیکی گروهی (هفته ای دو جلسه به مدت 4 هفته) در گروه مداخله اعمال شد و گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از تحلیل کواریانس چندمتغیره و تک‍ متغیره تحلیل شدند. یافته ها: رفتاردرمانی دیالکتیکی بر سرگردانی ذهنی (005/0=p، 31/0F2=) و پردازش هیجانی (001/0=p، 29/0F2=) در دانش‍ آموزان دختر مقطع متوسطه دارای اضطراب امتحان تاثیر معنی داری داشت. نتیجه گیری: آموزش این رویکرد درمانی به عنوان یک روش مداخله ای موثر در کاهش سرگردانی ذهنی و پردازش هیجانی دانش‍ آموزان در مقطع دبیرستان توصیه می شود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

مقدمه: افسردگی اختلالی شایع در نوجوانی است که پیامدهای وسیعی به دنبال دارد. یکی از پیامدها، سرگردانی ذهنی است که با تشدید افکار ناکارآمد، احتمال بروز رفتارهای پرخطر را به طور نگران کننده ای افزایش می دهد. به این ترتیب لازم است مداخلات روان شناختی در این زمینه ارائه گردد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه ی اثربخشی درمان ذهن آگاهی نوجوان محور و آموزش راهبردهای تنظیم هیجان بر رفتارهای پرخطر، سرگردانی ذهنی و افسردگی نوجوانان انجام شد. مواد و روش ها: روش پژوهش نیمه آزمایشی بود که روی نوجوانان دختر افسرده ی شهر اصفهان، در سال 1400 انجام گرفت. بدین منظور، 45 نوجوان افسرده، به روش در دسترس انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه، گمارش شدند. گروه آزمایش اول، درمان ذهن آگاهی و گروه آزمایش دوم، آموزش تنظیم هیجان را به مدت هشت جلسه ی شست دقیقه ای دریافت نمودند و گروه گواه، مداخله ای دریافت نکردند. شرکت کنندگان، پرسش نامه ی رفتارهای پرخطر (1390)، مقیاس سرگردانی ذهنی و پرسش نامه ی افسردگی را در مراحل پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری تکمیل کردند. داده ها با روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و با استفاده از نرم افزار SPSS بررسی شدند.یافته ها: بین دو گروه آزمایش با گروه گواه در متغیرهای پژوهش، در مرحله ی پس آزمون و پیگیری نسبت به مرحله ی پیش آزمون، تفاوت معناداری وجود دارد که باتوجه به ضرایب تأثیر، می توان گفت 14/3درصد از تفاوت در رفتارهای پرخطر، 18/3درصد از تفاوت در سرگردانی ذهنی و 28/3درصد از تفاوت در افسردگی، ناشی از درمان ذهن آگاهی نوجوان محور و آموزش تنظیم هیجان بوده است (0/01>P). بین دو گروه آزمایش تفاوت معناداری مشاهده نشده است. نتیجه گیری: درمان ذهن آگاهی نوجوان محور و آموزش راهبردهای تنظیم هیجان می توانند نقش مهمی در بهبود رفتارهای پرخطر، سرگردانی ذهنی و علائم نوجوانان افسرده، ایفا کنند.